"VOORGANGERS ONDER DE BROEDERS"

 

HAND. 15 : 22

 

Dienstknechten des Heeren, die door het schrijven van talrijke geschriften duizenden medegeloovigen hebben gediend, genieten doorgaans een z groote bekendheid, dat hun initialen reeds voldoende zijn ter aanduiding van hun persoon. Wie van onze lezers zullen, de onderteekening: "J.N.D." of: "W.K." lezende, niet terstond daarin de begaafde broeders Darby en Kelly herkennen?

Tot de zoodanigen mogen wij ook rekenen een broeder, wiens werken minder talrijk zijn geweest dan die van genoemde twee broeders, doch onders wiens geschriften er enkele voorkomen, welke in z grooten getale zijn gedrukt en gelezen, als zelfs bij hun boeken zelden is voorgekomen.

Wij bedoelen den broeder:

C.H. Mackintosh

C. H. MACKINTOSH.

In 't jaar 1820 werd CHARLES HENRY MACKINTOSH in een stad in Ierland geboren als zoon van een aldaar gestationneerd officier der Hooglanders. Door brieven, die hij van een zuster ontving kort na haar bekeering geschreven, vond er bij Charles Henry een geestelijke ommekeer plaats. Het leven Gods was in een doode zondaarsziel geboren. Een nauwgezette lezing van J.N. Darby's: "Het werk des Heiligen Geestes," deed de ontwaakte, doch nog naar rust smachtende ziel, vrede vinden voor het gemoed. Daartoe dienden hem in het bijzonder de volgende woorden uit Darby's geschrift: "Het is Christus' werk vr ons, niet Zijn werk in ons, dat vrede aanbrengt."

Mackintosh had een werkkring gevonden in een zaak te Limerick. Maar zijn op studie aangelegde geest maakte, dat hij al zijn beschikbaren tijd tot lezen en onderzoeken aanwendde. En al ras zou blijken, dat NIET een handelsloopbaan voor dezen jongen man was weggelegd.

In 1844 kwam de eerste groote wending in zijn levensloop. Hij opende in dat jaar een school te Westport. Die arbeid van opvoedkundigen aard strookte meer met zijn aanleg en ambitie, en met groote toewijding legde hij zich op zijn nieuwe taak toe. Reeds een jaar tevoren had hij zijn eerste traktaat geschreven en het licht doen zien, symptoom van een geestelijken groei, die in deze levensperiode valt waar te nemen. Het hoogste levensdoel: Christus, was zijn doelwit geworden. Maar als de Jaren voortgingen, voelde hij in zijn onderwijswerk eerder een rem dan een hulp om zich geheel op dat hoogste doel te richten. Zoo besloot Mackintosh in 1853 om zijn school op te geven, ten einde zich voortaan geheel aan geestelijken arbeid in het koninkrijk Gods te wijden.

Reeds ten tijde van zijn schoolperiode had Mackintosh een aanvang gemaakt met het schrijven van Aanteekeningen op den eerste vijf boeken van den Bijbel, de z.g. boeken van Mozes. Achtereenvolgens zagen het licht zijn Aanteekeningen op Genesis, Exodus, Levitikus enz., werken van een zeer speciaal karakter, zoodat wij ze niet in den gewonen zin als commentaren hebben te bezien.

Spoedig vonden deze werken hun weg in steeds ruimer kring, niet alleen in Engeland en Amerika, doch ook, in vertaalde uitgaven, in Duitschland, Holland en Frankrijk. Zij zijn z overbekend, dat het overbodig mag heeten hier veel er over te zeggen. Anderzijds mag niet worden nagelaten hier met dank aan God, die den schrijver ertoe bekwaamde, te getuigen van den grooten zegen, aan talloos velen er door geschonken. Leerrijk, opbouwend en stichtend, de fundamenteele waarheden van het Oude Testament ons gevend, bestraald door het volle licht van het Nieuwe.

Den aandachtigen lezer ervan zullen nu en dan in gedachten komen de bekende regels van Nicolaas Beets:

"In het OUDE de onthulling -
in het NIEUWE de vervulling;
In het OUDE een steun en een staf
op den moeilijken weg naar het graf;
In het NIEUWE het heerlijkste licht -
en een opene deur in het zicht!"

Het was zijn vriend: ANDREW MILLER, de bekende schrijver van een beschouwing over het Hooglied, die juist in dzen arbeid Mackintosh heeft aangemoedigd en - k financieel - hem bij de verzorging der eerste uitgave zijn vollen steun heeft gegeven.

Bij die editie schreef Miller een Voorwoord, waarin hij opmerkt, "dat de schrijver het VOLKOMEN VERDERF van den mensch door de ZONDE, doch daarnevens Gods VOLMAAKTE REDDING en VOLLE HEIL in Christus ons zoo in alle deelen klaar en dikwijls op treffende wijze voorstelt." Speciaal in zijn wijze van uitleg had Mackintosh een eigene, heldere wijze van voorstelling, waardoor hij zijn gedachten zoo scherp en krachtig kon uitdrukken.

Nadat Mackintosh zijn onderwijsarbeid had opgegeven, was hij te Dublin gaan wonen. Aldaar was hij een reeks van jaren als moedig prediker en strijder voor de waarheid Gods werkzaam. En duidelijk gaf zijn hemelsche Meester blijk, hier een getuige en instrument voor Zijn Naam en eer te hebben gesteld.

Toen in de jaren 1859-1860 de groote Opwekking over heel Ierland een ongekende werking des Geestes deed gaan, was, naar wij licht zullen begrijpen, Mackintosh meer dan ooit actief. Van zijn werkzaamheid in die dagen is een en ander te vinden in de eerste bundels der "THINGS OLD AND NEW." [1] Mackintosh was een man van groot geloof: een geloof, dat God niet heeft beschaamd. Want hij kon getuigen - en deed dat ook gaarne - dat God hem wl meermalen had op de proef gesteld, doch wat de stoffelijke behoeften aangaat het hem NIMMER aan iets had doen ontbreken gedurende l die jaren, in welke hij als dienstknecht des Evangelies geenerlei inkomsten uit bedrijf of betrekking had kunnen genieten.

De laatste levensjaren werden in Cheltenham doorgebracht. Lichamelijke zwakheid liet niet meer toe, veel in het openbaar te spreken; zijn schriftelijke arbeid werd echter nog voortgezet. Tot zijn laatste geschriften behoort een serie, getiteld: "Handfuls of Pastures." [2]

Merkwaardig: zijn eerste traktaat, hierboven vermeld, droeg tot titel "De vrede Gods;" zijn laatste, in zijn sterfjaar (1896) voltooid geschrift was getiteld: "De God des vredes." Het meest bekend en gelezen van al de geschriften van Mackintosh, die gebundeld zes deelen vullen, blijven evenwel de "Aanteekeningen op Genesis, enz." Reeds bij zijn leven gaven lezers uit alle deelen der wereld den schrijver blijk van waardeering voor zijn arbeid, getuigende hoezeer zij daardoor waren gediend.

Schoon is de levensweg van een z werkzaam Christen, die, met den vrede Gods in het hart den weg hier beneden heeft afgelegd, om aan het einde daarvan den God des vredes als zijn God en Vader in Christus te ontmoeten.

H. la R.


[1] "Oude en Nieuwe dingen", een gedurende vele jaren uitgegeven geschrift.

[2] Niet letterlijk vertaalbaar. De kerngedachte is: "Ruime zegeningen uit de weiden van het Woord."